കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ മണ്ണിൽ ഇതുവരെ പരിചിതമല്ലാത്ത ഒരു സന്ധിക്കാലത്തേക്കാണ് 2026-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിരൽചൂണ്ടുന്നത്. ഏപ്രിൽ ഒൻപതിന് നടക്കുന്ന വോട്ടെടുപ്പും മെയ് നാലിന് വരാനിരിക്കുന്ന ഫലപ്രഖ്യാപനവും കേവലം ഒരു പുതിയ ഭരണകൂടത്തെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന പ്രക്രിയ മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ആറ് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി കേരളം കാത്തുസൂക്ഷിച്ച ദ്വിധ്രുവ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിന്റെ അന്ത്യം കുറിക്കുന്ന ഒന്നുകൂടിയായി മാറിയേക്കാം. ഐക്യജനാധിപത്യ മുന്നണിയും (യുഡിഎഫ്) ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയും (എൽഡിഎഫ്) മാറിമാറി ഭരണം പങ്കിട്ടിരുന്ന കേരളം, ചരിത്രത്തിലാദ്യമായി ഒരു ഹാങ് അസംബ്ലി അഥവാ തൂക്കുസഭയുടെ വക്കിലെത്തി നിൽക്കുകയാണ്. 140 അംഗങ്ങളുള്ള നിയമസഭയിൽ കേവല ഭൂരിപക്ഷത്തിന് വേണ്ട 71 എന്ന മാന്ത്രിക സംഖ്യ ആർക്കും എത്തിപ്പിടിക്കാനാവാത്ത വിധം ഒരു ത്രികോണ യുദ്ധമായി ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരിണമിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ മാറ്റത്തിന്റെ പ്രധാന ചാലകശക്തി ബിജെപിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള എൻഡിഎ മുന്നണിയുടെ അപ്രതീക്ഷിതമായ വളർച്ച തന്നെയാണ്.

​ലോക്കൽ ബോഡി തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും തൊട്ടുപിന്നാലെ വന്ന ലോക്സഭാ ഫലങ്ങളിലും എൻഡിഎ കൈവരിച്ച വോട്ട് വിഹിതത്തിലെ വർദ്ധനവ് കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സമവാക്യങ്ങളെ അടിമുടി ഉലച്ചിരിക്കുകയാണ്. തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷനിൽ വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തിയതും തൃശൂർ പോലുള്ള മണ്ഡലങ്ങളിൽ തങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം ഉറപ്പിച്ചതും ബിജെപിക്ക് കേവലം വോട്ട് വിഹിതം വർദ്ധിപ്പിക്കുക മാത്രമല്ല, മറിച്ച് നിയമസഭയിൽ കിങ് മേക്കർ ആകാനുള്ള കരുത്തും നൽകുന്നു. മുൻകാലങ്ങളിൽ യുഡിഎഫിന്റെയും എൽഡിഎഫിന്റെയും ഉറച്ച കോട്ടകളായിരുന്ന പല മണ്ഡലങ്ങളിലും ഇന്ന് വോട്ടുകൾ ചോരുകയാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് മധ്യകേരളത്തിലും തെക്കൻ കേരളത്തിലും ഹിന്ദു-ക്രിസ്ത്യൻ വോട്ടുകൾക്കിടയിൽ ബിജെപി നടത്തുന്ന സ്വാധീനം പരമ്പരാഗത മുന്നണികളെ അസ്വസ്ഥരാക്കുന്നുണ്ട്. പിണറായി വിജയൻ സർക്കാരിന്റെ പത്ത് വർഷത്തെ ഭരണത്തുടർച്ചയുണ്ടാക്കിയ സ്വാഭാവികമായ ഭരണവിരുദ്ധ വികാരം ഒരു വശത്തും, പ്രതിപക്ഷമായ യുഡിഎഫിന്റെ സംഘടനാപരമായ പോരായ്മകൾ മറുവശത്തും നിൽക്കുമ്പോൾ, ഒരു മൂന്നാം ബദലിന് കേരളം ഇടം നൽകുന്നു എന്ന സൂചനയാണ് പുറത്തുവരുന്നത്.

​ഒരു തൂക്കുസഭ രൂപപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ കേരളം പിന്നീട് കടന്നുപോകേണ്ടി വരിക സങ്കീർണ്ണമായ ഭരണഘടനാ പ്രക്രിയകളിലൂടെയാണ്. ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 164(1) പ്രകാരം മുഖ്യമന്ത്രിയെ നിയമിക്കാനുള്ള വിവേചനാധികാരം ഗവർണറിൽ നിക്ഷിപ്തമാണ്. എന്നാൽ ഈ അധികാരം ഒരു രാജകീയ പദവിയല്ല, മറിച്ച് സുപ്രീം കോടതിയുടെയും വിവിധ കമ്മീഷനുകളുടെയും കർശനമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾക്ക് വിധേയമാണ്. 1988-ലെ സർക്കാരിയ കമ്മീഷൻ റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്, ഒരു തൂക്കുസഭയുണ്ടായാൽ ഗവർണർ ആദ്യം ക്ഷണിക്കേണ്ടത് തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുൻപ് നിലവിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ മുന്നണിയെയാണ് (Pre-poll Alliance). അതിന് സാധ്യമാകാത്ത പക്ഷം ഏറ്റവും വലിയ ഒറ്റപ്പാർട്ടിയെയോ, തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം ഭൂരിപക്ഷം തെളിയിക്കാൻ കഴിയുന്ന പുതിയ സഖ്യങ്ങളെയോ സർക്കാരുണ്ടാക്കാൻ വിളിക്കാം. 1994-ലെ എസ്.ആർ. ബൊമ്മൈ കേസിലെ വിധി ഇവിടെ അതിനിർണ്ണായകമാണ്. ഭൂരിപക്ഷം തെളിയിക്കേണ്ടത് രാജ്ഭവന്റെ മുറ്റത്തല്ല, മറിച്ച് നിയമസഭയുടെ ഫ്ലോറിലായിരിക്കണം എന്ന് സുപ്രീം കോടതി അസന്ദിഗ്ദ്ധമായി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.

​ഭൂരിപക്ഷം തെളിയിക്കാൻ ഒരു മുന്നണിക്കും കഴിയാതെ വരികയും കുതിരക്കച്ചവടത്തിനുള്ള സാധ്യതകൾ തെളിയുകയും ചെയ്താൽ ആർട്ടിക്കിൾ 356 പ്രകാരം സംസ്ഥാനത്ത് ഭരണഘടനാപരമായ യന്ത്രം തകരാറിലായെന്ന് ഗവർണർക്ക് കേന്ദ്രത്തിന് റിപ്പോർട്ട് നൽകാം. ഇത് കേരളത്തിൽ ഇതുവരെ പരിചിതമല്ലാത്ത പ്രസിഡന്റ്സ് റൂൾ അഥവാ ഗവർണർ ഭരണത്തിലേക്ക് വഴിതുറക്കും. നിലവിൽ വിശ്വനാഥ്ആർലേക്കറെ പ്പോലുള്ള സജീവമായി ഇടപെടുന്ന ഒരു ഗവർണർ പദവിയിലിരിക്കുമ്പോൾ, അത്തരമൊരു സാഹചര്യം രാഷ്ട്രീയമായി വലിയ വാദപ്രതിവാദങ്ങൾക്ക് കാരണമാകും. ഗവർണർ ഭരണം വന്നാൽ അത് ബിജെപിക്ക് അധികാരത്തിന്റെ പിൻവാതിലായി മാറുമോ എന്ന ഭീതി പലർക്കുമുണ്ടെങ്കിലും, കോടതിയുടെ കർശന നിരീക്ഷണം ഉള്ളതിനാൽ അമിതാധികാര പ്രയോഗം അത്ര എളുപ്പമാകില്ല. പരമാവധി ആറ് മാസത്തിനുള്ളിൽ പുതിയ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്തുക എന്നതാണ് ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ ജനാധിപത്യപരമായ പോംവഴി.

​ഇവിടെയാണ് കേരളത്തിലെ മുന്നണികൾക്കുള്ളിലെ ചോർച്ചയും സാധ്യതകളും ചർച്ചയാകുന്നത്. യുഡിഎഫിന്റെ നട്ടെല്ലായ മുസ്ലിം ലീഗ് ഒരിക്കലും ഒരു ഇടതുപക്ഷ സഖ്യത്തിലേക്ക് മാറാൻ തയ്യാറാകില്ല എന്നത് കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. ലീഗിന്റെ മതനിരപേക്ഷ നിലപാടുകളും അവരുടെ അണികളുടെ ആദർശപരമായ നിലപാടുകളും കോൺഗ്രസുമായി അഭേദ്യമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതുപോലെ സിപിഐ എൽഡിഎഫ് വിട്ട് യുഡിഎഫിലേക്ക് പോകുമെന്ന പ്രചാരണങ്ങളും അടിസ്ഥാനരഹിതമാണ്. ആശയപരമായ ഭിന്നതകൾക്കപ്പുറം കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക ഘടനയിൽ ഇത്തരം മുന്നണി മാറ്റങ്ങൾ വോട്ടർമാർ അംഗീകരിക്കാൻ സാധ്യതയില്ല. ബിജെപി പിന്തുണയോടെ ഒരു സർക്കാർ എന്ന ചിന്ത തന്നെ കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിൽ അചിന്തനീയമാണ്. 40 ശതമാനത്തിലധികം വരുന്ന ന്യൂനപക്ഷ വോട്ടുകളുടെ സ്വാധീനമുള്ള ഒരു സംസ്ഥാനത്ത് ബിജെപിയുമായി ചേർന്നുനിൽക്കുന്നത് ആത്മഹത്യാപരമാണെന്ന് യുഡിഎഫും എൽഡിഎഫും ഒരുപോലെ തിരിച്ചറിയുന്നു.

​എന്നിരുന്നാലും, ബിജെപി പിടിക്കുന്ന ഓരോ വോട്ടും കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടത്തെ മാറ്റിമറിക്കും. യുഡിഎഫിന്റെ ഹിന്ദു വോട്ടുകളിലും എൽഡിഎഫിന്റെ തൊഴിലാളി വർഗ്ഗ വോട്ടുകളിലും ബിജെപി ഉണ്ടാക്കുന്ന വിള്ളൽ ഒരു ഹാങ് അസംബ്ലിയിലേക്ക് സംസ്ഥാനത്തെ നയിച്ചാൽ, അത് മൂന്ന് മുന്നണികളെയും തങ്ങളുടെ നിലപാടുകൾ പുനർചിന്തനം ചെയ്യാൻ നിർബന്ധിതരാക്കും. കേരളത്തിന്റെ ജനാധിപത്യ പക്വത പരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു കാലഘട്ടമാണിത്. മാട്രൈസ് പോലുള്ള ഓപ്പിനിയൻ പോളുകൾ പ്രവചിക്കുന്ന 38% വോട്ട് യുഡിഎഫിനും 34% വോട്ട് എൽഡിഎഫിനും 20% വോട്ട് എൻഡിഎയ്ക്കും ലഭിച്ചാൽ കേരളം ഒരു ഭരണഘടനാ പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് വീഴുമെന്നത് ഉറപ്പാണ്. പക്ഷേ, കേരളത്തിന്റെ ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസ നിലവാരവും രാഷ്ട്രീയ ബോധവും ഇത്തരം പ്രതിസന്ധികളെ മറികടക്കാൻ പ്രാപ്തമാണ്. കുതിരക്കച്ചവടങ്ങളേക്കാൾ ജനവിധിക്ക് കാത്തുനിൽക്കുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ സംസ്‌കാരം ഇവിടെയുണ്ട്.

​അവസാനം, 2026-ലെ ഫലം എന്തായാലും അത് കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിൽ ഒരു പുതിയ അദ്ധ്യായമായിരിക്കും. ദ്വിധ്രുവ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സുരക്ഷിത താവളങ്ങളിൽ നിന്ന് കേരളം ഒരു ത്രികോണ യുദ്ധത്തിന്റെ അനിശ്ചിതത്വങ്ങളിലേക്ക് നീങ്ങുമ്പോൾ, ഭരണഘടനയും നിയമവ്യവസ്ഥയും മാത്രമായിരിക്കും ജനാധിപത്യത്തിന്റെ കാവലാൾ. ഏതെങ്കിലും ഒരു മുന്നണിക്ക് അധികാരം ലഭിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും, കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭൂമികയിൽ ബിജെപി ഒരു നിർണ്ണായക ശക്തിയായി മാറിയെന്ന സത്യം എല്ലാവർക്കും അംഗീകരിക്കേണ്ടി വരും. ത്രിശങ്കു സഭയുടെ ആകുലതകൾക്കിടയിലും കേരളം ഒരു മാതൃകയായി നിലകൊള്ളും എന്ന് നമുക്ക് പ്രത്യാശിക്കാം. കാരണം, ഇവിടെ ജനങ്ങളാണ് അന്തിമ തീരുമാനമെടുക്കുന്നത്, അവരുടെ ബോധ്യം തന്നെയാണ് ഏറ്റവും വലിയ ഭരണഘടന. മെയ് നാലിന്റെ ഫലം കേരളത്തെ പുതിയൊരു ദിശയിലേക്ക് നയിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്.